PRZEWLEKŁA NIEWYDOLNOŚĆ NEREK

PRZEWLEKŁA NIEWYDOLNOŚĆ NEREK – to wieloobjawowy zespół chorobowy powstały w wyniku trwałego uszkodzenia lub zmniejszenia liczby czynnych nefronów niszczonych przez różnorodne procesy chorobowe toczące się w miąższu nerek. Może być też definiowana jako zmniejszenie szacunkowej wielkości współczynnika filtracji kłębuszkowej

W przewlekłej niewydolności nerki tracą zdolność do:

–  oczyszczania organizmu z toksycznych produktów przemiany materii,

–  wydalania wody,

–  kontroli stałości środowiska wewnętrznego – homeostazy

wydalania sodu, fosforu i potasu utrzymania równowagi kwasowo – zasadowej, wodno-elektrolitowej regulowania ciśnienia krwi wydzielania erytropoetyny, która pobudza szpik kostny do wytwarzania erytrocytów wytwarzania aktywnej formy Wit D, co zmniejsza wchłanianie wapnia

I okres – niewydolność utajona

80-40

ml/min/1,73m2

Zmniejszenie przesączu kłębuszkowego i mały ciężar moczu (poniżej 1,010g/ml). Nerki tracą zdolność do wydalania moczu , wydalają jego zwiększone ilości – ponad 2 l.

II okres – niewydolność wyrównana

40 – 25 ml/min/1,73m2 pow. ciała

Zwiększenie stężenia mocznika, kwasu moczowego, kreatyniny i fosforanów we krwi oraz nadciśnienie tętnicze i niedokrwistość.

III okres – niewydolność niewyrównana

25 – 10 ml/min/1,73 m2 pow. ciała

Substancje przemiany białkowej zatruwają organizm. Wyraźnie zwiększone stężenie mocznika, kwasu moczowego, kreatyniny, fosforanów we krwi. Choremu dokuczają nudności, wymioty, zaburzenia łaknienia, jest osłabiony, chudnie, świąd wysypka, niedokrwistość, nadciśnienie, zakwaszenie organizmu, ból kostny.

IV okres – niewydolność schyłkowa

Poniżej 10 ml/min/1,73m2 pow. ciała

Ciężki stan chorego, pobyt na intensywnej terapii. Dolegliwości się nasilają. Oddech amoniakalny, drżenie mięśni, osłabienie, świąd skóry, ból głowy, wymioty, biegunka, niedokrwistość, nadciśnienie, zaburzenia rytmu serca, zapalenie płuc, krwawienie z przewodu pokarmowego. Pogłębia się senność, wzrasta ryzyko śpiączki mocznicowej zagrażającej życiu.

CZYNNIKI RYZYKA:

 

EPIDEMIOLOGIA

Na podstawie nielicznych badań przesiewowych i statystyk szacuje się, że w Polsce liczba chorych to między 4 a 5 mln.

Raport podaje, że ponad 32 tys pacjentów w PL żyje dzięki dializom. 10 tys funkcjonuje z przeszczepioną nerką. Chorzy w 3 i 4 stadium choroby nerek to ponad 2 mln osób. Co roku ok. 6,5 tys Polaków, aby ratować życie, musi rozpocząć stałe leczenie dializami.

  • zaburzenie gospodarki kwasowo – zasadowej
  • nadciśnienie lub niewyrównane ciśnienie tętnicze
  • zaburzenia gospodarki lipidowej
  • nadmierne spożycie białka
  • zaburzenie gospodarki węglowodanowej
  • powikłania mineralne i kostne
  • również otyłość, nadwaga, nieprawidłowa masa ciała

OBJAWY

  • Osłabienie
  • Senność
  • Trudności ze spaniem, bezsenność
  • Niepokój
  • Problemy z koncentracją,
  • Obrzęki
  • Duszności
  • Nadciśnienie

PROFILAKTYKA

  • ogólne badanie moczu raz w roku, ciężar właściwy, białko w moczu, glukoza
  • po 35 r.ż. Badanie stężenia kreatyniny raz na 3 lata,
  • kontrola ciśnienia tętniczego,
  • kontrola diurezy,

-właściwa dieta, – aktywność fizyczna

ZALECENIE DIETETYCZNE DIETA ŁATWO STRAWNA NISKOBIAŁKOWA

Cel diety:

Zapobieganie nadmiernemu wytwarzaniu toksycznych dla organizmu produktów przemiany białkowej,

Ochrona zmienionych chorobowo narządów

– nerek

Utrzymanie możliwie dobrego stanu odżywienia pacjenta przez dostarczenie potrzebnej ilości energii i składników pokarmowych

Energia – ok. 35 kcal/kg nmc (2000 – 2500 kcal/dobę)

BIAŁKO – 8 – 10% zapotrzebowania energetycznego, dieta niskobiałkowa, dostarcza 40 – 50 g białka/ dobę czyli 0,6 – 0,7 g/ kg nmc. W przypadku zaawansowanej niewydolności zaleca się ograniczyć białko do poniżej 0,6 g/ kg nmc tj. poniżej 40 g / dobę. Konieczne jest ograniczenie białka roślinnego, białko zwierzęce powinno pokrywać % zapotrzebowania.

TŁUSZCZE -ok. 30%; w chorobach nerek nie wymagają ograniczenia, z uwagi na zwiększone stężenie lipidów powinno uwzględniać się tłuszcze roślinne i pochodzące z ryb.

WĘGLOWODANY – pokrywają zapotrzebowanie energetyczne w ponad 60%.

BŁONNIK do 25 g.

Jadłospis:

I śniadanie: pieczywo niskobiałkowe, niskosodowe z masłem pasztetem warzywnym (z marchewki, pietruszki i selera),

II śniadanie: kasza jaglana z duszonym jabłkiem, cynamonem z dodatkiem masła

Obiad: risotto z dynią, szpinakiem i indykiem z oliwą dodaną na zimno

Podwieczorek: domowy biszkopt ze śliwkami Kolacja: ziemniaki gotowane, pulpety z dorsza w sosie koperkowym, duszona marchewka.

SUPLEMENCTACJA –

wskazane są preparaty wapniowe preparaty redukujące absorpcje fosforu w jelicie konieczność suplementacji żelaza hemowego aktywna forma witaminy D3

witaminy rozpuszczalne w wodzie (witaminy z gr B, kwas foliowy, biotyna i witamina C)

ZALECENIA

Kontrola płynów i elektorlitów: fosforu, sodu, potasu, wapnia, żelaza. Ilość płynów zależy od dobowej diurezy. Na ogół płyny się ogranicza. W przypadku zmniejszonej diurezy dochodzi do zatrzymania elektrolitów w organizmie, dlatego z diety należy wykluczyć produkty z dodatkiem soli (1,5 – 2g sodu).

W przypadku wielomoczu może nastąpić utrata sodu wraz z moczem, wówczas należy dietę wzbogacić w ten składnik.

Często zachodzi konieczność ograniczenia potasu do połowy normy (czyli do 2000 – 2500 mg/dobę)

Dodaj komentarz