Nadciśnienie

 

Definicja

Nadciśnienie tętnicze definiuje się jako wartości ciśnienia skurczowego >140     mmHg, a

rozkurczowego >90 mmHg (u osób dorosłych i starszych).

Nadciśnienie pierwotne (>90%przypadków) –
nie ma wyraźnej przyczyny.

Nadciśnienie wtórne powstaje na podłożu
innej choroby np. nerek.

Nadciśnienie nie daje specyficznych objawów przez co może pozostać nie zdiagnozowane przez długi czas. Po latach nieleczonego nadciśnienia dochodzi do niekorzystnych zmian w sercu, naczyniach krwionośnych i nerkach.

Podjęcie leczenia i jego rodzaj zależy od stopnia ryzyka sercowo-naczyniowego u danej osoby. Nierzadko trzeba wdrożyć leczenie farmakologiczne.

O sposobie leczenia decyduje lekarz.

Bez względu na to, czy zostaje wdrożone
leczenie farmakologiczne czy nie, zaleca
się zmianę trybu życia i modyfikację
nawyków żywieniowych.

Zalecenia żywieniowe przy nadciśnieniu

Białko: 1 g/kg masy ciała- źródła: chude produkty mleczne, ryby morskie, w mniejszym stopniu drób i cielęcina

Tłuszcze: nie więcej niż 30% (nasycone należy ograniczyć do 7%). Obniżająco na ciśnienie działają wielonienasycone kwasy tłuszczowe, kwasy DHA i EPA. Źródła: ryby morskie x 3 w tygodniu (ewentualnie suplementacja olejem rybim). Do diety warto też wprowadzić orzechy (3 porcje w tygodniu)

Cholesterol: nie więcej niż 300 mg/dobę

Węglowodany: pochodzące z produktów zbożowych pełnoziarnistych- chleb razowy, ryż brązowy, grube kasze, warzywa, rośliny strączkowe

Sól: bardzo ważne, aby ograniczyć spożycie soli do 5 g/dobę (około 1 płaska łyżeczka) a u osób z chorobami nerek lub chorobami serca do 3 g/dobę. Należy sięgać po produkty niskosodowe a także wybierać wody mineralne o niskiej zawartości sodu. Nie solić potraw na talerzu, jeżeli była dodawana do gotowania. Unikać żywności przetworzonej.

 

Na rynku istnieją produkty o obniżonej zawartości sodu (niskosodowe- poniżej 120 mg sodu w 100 g, bardzo niskosodowy- do 40 mg w 100 g, niezawierający sodu- do 5 mg w 100 g produktu).

Czym zastąpić sól?

Dieta DASH

Jest to sposób żywienia podobny do diety śródziemnomorskiej. Opiera się na następujących zaleceniach:


Warzywa i owoce:
4-5 porcji dziennie.

Ogólne zalecenia żywienioweSól sodową można zamienić na potasową lub magnezową a także doprawiać potrawy lubczykiem, bazylią, oregano, koprem, czosnkiem, estragonem, tymiankiem, imbirem, sokiem z cytryny

Sód: <1500 mg/doba.

Potas: 4700 mg/doba (stosunek potasu do sodu jak 4:1). Potas wpływa korzystnie na układ sercowo- naczyniowy i obniża ciśnienie. Źródło: soja, suszone morele, pestki dyni, banany, czosnek, natka pietruszki, szpinak, pomidory, ziemniaki

Magnez: 310 mg- 420 mg/doba rozszerza naczynia krwionośne przez co działa hipotensyjnie. Ponadto usprawnia pracę układu nerwowego. Źródło: strączki, kakao, orzechy.

Wapń: 1000 mg-1200 mg/doba- źródła: chudy nabiał, sardynki, sezam niełuskany. Wapń ma działanie obniżające ciśnienie krwi jak również wpływa korzystnie na kości. Wchłanianie wapnia zależy od stężenia witaminy D.

Witaminy A,C,E: przeciwdziałają starzeniu się organizmu. Źródło: świeże warzywa i owoce.

Produkty zbożowe: 7- 8 porcji dziennie

Warzywa i owoce (najlepiej świeże): 4-5 porcji dziennie w

Niskotłuszczowe produkty mleczne: 2-3 porcje dziennie

Oleje i tłuszcze: 2-3 porcje ( w tym 1 łyżeczka miękkiej margaryny, 1 łyżeczka oleju rzepakowego lub oliwy z oliwek)

Ograniczenie spożycia nasyconych kwasów tłuszczowych, cholesterolu i sodu.

Produkty niezalecane:

  • tłuste mięsa: wieprzowina, baranina, drób ze skórą,
  • wędliny: parówki, szynki, pasztety, salami,
  • ciasta i ciastka przemysłowe niskiej jakości,
  • żółte sery, słone paluszki, chipsy, krakersy, wędzone ryby i mięso, konserwy, produkty marynowane i kiszone,
  • produkty typu „fast food”: hamburgery, zapiekanki, pizza, zupki „chińskie”.

 

II śniadanie: kefir
pieczywo chrupkie z masłem orzechowym
filet z dorsza bez panierki podsmażony na oliwie
surówka buraka, jabłka, cebuli i soku z cytryny

Podwieczorek: banan

:ja: zapiekanka z makaronu razo’ dażanem, papryką, prażonymi pe

Bibliografia:

Ciborowska H, Rudnicka A. Dietetyka. Żywienie zdrowego i chorego człowieka. PZWL. Warszawa 2019.

Szczeklik A. Choroby wewnętrzne. Medycyna Praktyczna. Wydanie I. Kraków 2005.

Ostrowska L, Orywal K, Stefańska E. Diagnostyka laboratoryjna w dietetyce. PZWL. Warszawa 2018.

Williams B, Mancia G, Spiering W i wsp. ESC Scientific Document Group: 2018 ESC/ESH Guidelines for the Management of arterial hypertension. Zdjęcia:

<a href=”https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie-wektory/reka”>Ręka zdjęcie utworzone przez montypeter – pl.freepik.com</a>

<a href=”https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie-wektory/jedzenie”>Jedzenie zdjęcie utworzone przez 8photo – pl.freepik.com</a>

<a href=”https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie-wektory/jedzenie”>Jedzenie plik wektorowy utworzone przez studiogstock – pl.freepik.com</a>

<a href=”https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie-wektory/serce”>Serce zdjęcie utworzone przez freepik – pl.freepik.com</a>

<a href=”https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie-wektory/tlo”>Tło plik wektorowy utworzone przez freepik – pl.freepik.com</a>

<a href=”https://pl.freepik.com/darmowe-zdjecie-wektory/herbata”>Herbata zdjęcie utworzone przez 8photo – pl.freepik.com</a>

Dodaj komentarz