Cukrzyca typu 2

Cukrzyca typu 2 charakteryzuje się wytwarzaniem insuliny przez komórki 0 trzustki, lecz w niedostatecznej ilości, aby stężenie glukozy we krwi mogło być utrzymane na odpowiednim poziomie oraz występowaniem insulinoopornośći komórek i tkanek.

Cukrzyca jest to grupa chorób metabolicznych charakteryzująca się hiperglikemią wynikającą z

defektu wydzielania i/lub działania insuliny. Przewlekła hiperglikemia wiąże się z uszkodzeniem, zaburzeniem czynności i niewydolnością różnych narządów, zwłaszcza oczu, nerek, nerwów, serca i naczyń krwionośnych.

Objawy wskazujące na możliwość występowania cukrzycy: nasilona diureza (wielomocz), wzmożone pragnienie, utrata masy ciała-niewytłumaczona celowym odchudzaniem, inne… mniej typowe objawy: osłabienie i wzmożona senność, zmiany ropne na skórze oraz stan zapalny narządów moczowo- płciowych, gorsze gojenie się ran czy zaburzenia widzenia.

Ostre powikłania cukrzycy to: *Hiperglikemia (tzw. Kwasica ketonowa, kiedy stężenie glukozy we krwi zwiększa się powyżej 250mg/dl

*Hipoglikemia (rozpoznaję się przy obniżeniu stężenia glukozy we krwi poniżej 70mg/dl

 

Zasady rozpoznawania zaburzeń gospodarki węglowodanowej:

*Glikemia przygodna — oznaczona w próbce krwi pobranej o dowolnej porze dnia, niezależnie od pory ostatnio spożytego posiłku > 200 mg/dl (11,1 mmol/l) -> cukrzyca

*Glikemia na czczo — oznaczona

w próbce krwi pobranej 8-14 godzin od ostatniego posiłku ->stężenie glukozy w osoczu krwi żylnej:70-99 mg/dl (3,9-5,5 mmol/l) ->prawiłowa glikemia na czczo; 100-125 mg/dl (5,6-6,9 mmol/l) -> nieprawidłowa glikemia na czczo;

  • 126 mg/dl (7,0 mmol/l) ->cukrzyca

*Glikemia w 120. minucie doustnego

testu tolerancji glukozy (OGTT) według WHO <140mg/dl (7,8 mmol/l) ->prawidłowa tolerancja glukozy;

140-199mg/dl (7,8-11,0 mmol/l) -> nieprawidłowa tolerancja glukozy;

  • 200 mg/dl (11,1 mmol/l) -> cukrzyca

 

Etap 1. Monoterapia (modyfikacja stylu życia w połączeniu z metforminą)Sposób leczenia cukrzycy typu II jest podzielony na poszczególne etapy:

Etap 2. Metformina plus pochodna sulfonylomocznika lub lek inkretynowy, albo metformina plus 2 leki- pochodna sulfonylomocznika lub lek inkrynowy, lub akarboza

Etap 3. Leki doustne (metformina) plus insulinoterapia prosta (insulina bazalna)

Etap 4. Metformina plus insulinoterapia złożona- insulina 2x dziennie (bazalna lub mieszanki) bądź metformina plus intensywna insulinoterapia

Prawidłowe żywienie jest jedną z metod leczenia cukrzycy. Zapobiegać powikłaniom można przez dobrze dobraną dietę, której celem jest:

-dostarczenie zalecanej ilości energii i wszystkich niezbędnych składników odżywczych -utrzymanie należnej masy ciała

-wyrównanie cukrzycy

-zachowanie prawidłowych stężeń lipidów w surowicy -zapobieganie wczesnym i póżnym powikłaniom -zapobieganie miażdżycy i chorobom układu krążenia

W cukrzycy typu 2 powinno się spożywać od 4 do 5 posiłków dziennie, najlepiej o stałych porach.

W planowaniu jadłospisu zaleca się produkty węglowodanowe o niskim indeksie glikemicznym! Zaleca się obliczanie wymienników węglowodanowych, białkowych i tłuszczowych ze względu na profilaktykę powikłań przewlekłych.

Zalecenia: Przygotowując posiłki należy stosować gotowanie w wodzie i na parze, pieczenie, duszenie z dodatkiem małej ilości tłuszczu. Zupy przygotowywać na wywarach jarskich, doprawiając zawiesiną z chudego mleka lub jogurtu. Stosować przyprawy ziołowe. W ograniczonych ilościach można stosować sztuczny środek słodzący Aspartam , ograniczenia soli kuchennej. Pieczywo pełnoziarniste, pumpernikiel, makarony razowe, kasze: gryczaną czy bulgur, ryż pełnoziarnisty, płatki zbożowe, soczewicę czerwoną, soję i ciecierzycę .Najlepiej spożywać warzywa i owoce w postaci surowej. Z grupy warzyw najlepiej wybierać: groszek zielony, surową marchewkę, kalafior, rzodkiewkę, warzywa zielone, pomidory, bakłażany, cukinię, czosnek czy cebulę. Owoce takie jak: jabłka, grejpfruty, świeże morele, jeżyny, truskawki, maliny, porzeczki

Przeciwskazania: Smażenie potraw. Rozgotowywanie produktów zbożowych oraz jarzyn- ponieważ tak przygotowane produkty powodują szybsze zwiększanie stężenia glukozy we krwi. Spożywanie tłustych mięs takich jak np wieprzowina, baranina, kaczki oraz ryby tj.łosoś czy węgorz. Produkty przetworzone. Dania typu fast food. Wypieki z dodatkiem cukru. Wszystkie desery z dodatkiem cukru. Tłuste sery. Alkohol.

Przykładowy jadłospis bez uwzględnienia kaloryczności: Śniadanie: owsianka na mleku z jabłkiem i cynamonem II Śniadanie: kanapki z pieczywa pełnoziarnistego z margaryną miękką, pieczonym indykiem, sałatą zieloną, pomidorami, herbata bez cukru

Obiad: Dorsz z cytryną gotowany na parze, kasza bulgur, sałatka z zielonych warzyw z dresingiem ziołowym na oliwie z oliwek.

Podwieczorek: koktajl truskawkowy na jogurcie naturalnym z migdałami Kolacja: Sałatka cezar z grzankami pełnoziarnistymi i pieczonym indykiem

Bibliografia:

  • Dietetyka Żywienie zdrowego i chorego człowieka H. Ciborowska
  • Diabetologia praktyczna Zalecenia kliniczne dotyczące postępowania u chorych na cukrzycę 2020 Stanowisko Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego
  • Artykuł poglądowy: Cukrzyca typu 2 epidemiologia i farmakoterapia Sławomir Grycel 2019
  • Artykuł Kontroli Państwowej pt. Profilaktyka i leczenie cukrzycy typu 2 -walka z chorobą i edukacja. Maria Gostyńska 2018
  • Artykuł :Cukrzyca typu 2 to więcej niż hiperglikemia Jennifer B. Marks , Diabetes Clinical 2003
  • Randomizowane kontrolowane badanie: Ulepszona kontrola glikemii w osoczu, wykorzystanie glukozy w całym ciele i profil lipidowy w diecie o niskim indeksie glikemicznym u mężczyzn z cukrzycą typu 2. Salwa W. Rizkalla, i in. 2004

Dodaj komentarz