Błonnik pokarmowy – rodzaje, funkcje, zapotrzebowanie.

Błonnik pokarmowy, włókno pokarmowe, to roślinne wielocukry i ligniny oporne na działanie enzymów trawiennych przewodu pokarmowego człowieka. Skład błonnika pokarmowego
– węglowodany: celuloza, hemiceluloza, pektyny
– nie węglowodany: lignina,- inne składniki wchodzące w skład błonnika to: ß-glukany, gumy, śluzy roślinne, woski, agar, „oporna” skrobia.

Podział błonnika pokarmowego:
Błonnik nierozpuszczalny w wodzie: celuloza, niektóre hemicelulozy, ligniny – w otrębach pszennych.
Błonnik pokarmowy rozpuszczalny w wodzie: pektyny, gumy, śluzy roślinne, niektóre hemicelulozy – znajduje się w suchych nasionach roślin strączkowych, niektórych owocach i warzywach

Działanie błonnika pokarmowego nierozpuszczalnego w wodzie:

• pobudza funkcje żucia,
• wydzielania śliny działającej ochronnie na zęby,
• wykazuje zdolność wiązania wody,
• wiąże nadmiar kwasu solnego w żołądku,
• wpływa na wydzielanie hormonów przewodu pokarmowego (gastryny),
• zwiększa objętość treści pokarmowej w jelicie cienkim, wpływa na perystaltykę jelit poprzez mechaniczne drażnienie ścian jelita grubego,
• chroni przed zaparciami,
• uchyłkowatością jelit, polipami,
• żylakami odbytu i chorobą nowotworową,
• zmniejsza wartość energetyczną diety i daje uczucie sytości.

Działanie błonnika pokarmowego rozpuszczalnego w wodzie:

• niemalże w całości ulega degradacji bakteryjnej w jelicie grubym (jest pożywką dla bakterii), dzięki mechanizmowi namnażania powoduje rozluźnienie masy kałowej,
• pęcznieje w środowisku wodnym jelita cienkiego,
• tworzy żele o dużej lepkości,
• zwiększa gęstość treści pokarmowej,
• zwalnia czas pasażu (skuteczny w leczeniu biegunki – dieta bogato resztkową),
• ma zdolność wychwytywania toksycznych związków (toksyn bakteryjnych jonów metali ciężkich),
• zapobiega ich wchłanianiu przez jelito – działa odtruwająco,
• zmniejsza stężenie cholesterolu – przyspiesza jego wydalanie z kałem,
• wiąże znaczne ilości kwasów żółciowych,
• zwiększa wydalanie tłuszczów ze stolcem,
• opóźnia wchłanianie trójglicerydów,
• powoduje zwolnienie wchłaniania glukozy.

Zgodnie z zaleceniami Światowej Organizacji Zdrowia (World Health Ogranization – WHO) ilość błonnika pokarmowego w dziennej racji pokarmowej powinna wynosić 27 – 40g. Spożycie pektyn powinno wynosić około 15g/dobę.
Błonnik pokarmowy g < 25 w diecie łatwo strawnej
1g błonnika pokarmowego dostarcza 2 kcal

Przeprowadzone badania kliniczne potwierdzają korzystny wpływ błonnika
pokarmowego na organizm człowieka. Zaleca się jego spożycie w celu zarówno
utrzymania dobrego stanu zdrowia, jak i wspomagania procesu leczenia chorób
metabolicznych. Dieta bogatoresztkowa jest skuteczną formą leczenia zaparć.
Należy jednak pamiętać o starannym doborze produktów z najlepszym jakościowo
błonnikiem, odpowiedniej podaży płynów podczas diety oraz o podjęciu aktywności
fizycznej. Suplementacja błonnikiem wpływa na poprawę efektywności
leczenia otyłości przy diecie redukcyjnej, ponieważ stwierdza się podczas jej
stosowania znaczący spadek masy ciała u pacjentów ze zdiagnozowaną chorobą
metaboliczną. Na podstawie badań klinicznych potwierdzono korzystny wpływ
błonnika pokarmowego w dietoterapii cukrzycy i kontroli profilu glukozowego
krwi. Ponadto stwierdzono odwrotną proporcjonalność pomiędzy spożyciem
błonnika a poziomem triglicerydów i cholesterolu w osoczu krwi. Zaobserwowano
spadek występowania powikłań choroby wieńcowej oraz ryzyka zgonu z powodu
choroby, redukcję ryzyka rozwoju miażdżycy, poprawę profilu lipidowego pacjentów.
Na podstawie danych zawartych w literaturze przedmiotu można stwierdzić,
że większe spożycie błonnika przyczynia się do zapobiegania chorobom układu
sercowo-naczniowego oraz ma korzystny wpływ w profilaktyce i terapii wspomagającej
proces leczenia wybranych jednostek chorobowych.

Dodaj komentarz